'Collana' van Kris Martin verwelkomt je voortaan bij het Kasteel van Gaasbeek

4 april 2026

Voor het Entreegebouw van het Kasteel van Gaasbeek realiseerde Kris Martin de monumentale sculptuur Collana - letterlijk 'halsketting' in het Italiaans. Geen juweel van edelstenen, maar een ketting samengesteld uit natuurstenen (Turkse onyx, Ardense zwerfkeien, Ierse Karststones) zorgvuldig gekozen om hun vorm, gewicht, kleur en textuur. Martin plaatst met dit werk een subtiel maar betekenisvol baken op een strategische plek: het kruispunt waar de openbare weg samenkomt met het omliggende, beschermde landschap van de kasteelparken van Gaasbeek en het tegenoverliggende Groenenberg. Hier bereiden bezoekers zich voor op een wandeling of een bezoek aan het kasteel.

Collana nestelt zich tegen de glooiende grashelling, in harmonie met het door Atelier Pierre Hebbelinck ontworpen Entreegebouw, dat eveneens de warmte van natuurlijke materialen ademt en een bescheiden positie inneemt ten opzichte van de groene omgeving. De sculptuur is een atypisch baken, ze manifesteert zich niet als een ‘luidruchtig’ monument, maar als een poëtische aanwezigheid in het landschap – een werk dat zich pas ten volle openbaart aan wie er aandachtig voorbijgaat.

Het werk knipoogt naar de Land Art uit de jaren '70, waarbij kunstenaars als Richard Long het landschap niet enkel als decor, maar ook als intrinsieke drager van betekenis beschouwden. Zoals bij hen is ook Martins ingreep vergankelijk in zijn ervaring, duurzaam in zijn gedachte: een herinterpretatie van het baken, dat niet door zichtbaarheid, maar door natuurlijkheid, subtiliteit en gelaagdheid uitblinkt.

Een van die betekenislagen is de verwijzing van de halsketting naar het vrouwelijke en het sierlijke. Zo echoot ze de sterke vrouwelijke figuur die de geschiedenis - en het uiterlijk - van het Kasteel van Gaasbeek vormgaf: markiezin Marie Arconati Visconti, de laatste bewoner en beschermvrouwe van de kunsten.

Maar Collana is geen passief object bestemd voor louter beschouwing. Martin nodigt de bezoeker uit tot interactie en beleving. Ondanks haar monumentale gewicht – de zwaarste schakel weegt bijna één ton – kan je symbolisch de ketting ‘dragen’ door het uiteinde rond de eigen hals te leggen. Zo wordt het werk performant en poëtisch tegelijk: de bezoeker draagt letterlijk en figuurlijk het gewicht van de geschiedenis om de hals, in een gebaar dat balanceert tussen ernst en speelsheid, tussen werkelijkheid en surrealisme.

“Kunst in de publieke ruimte versterkt de betekenis van een plek en maakt cultuur toegankelijk voor een breed publiek. Collana van Kris Martin nodigt bezoekers uit om het landschap en de geschiedenis van Gaasbeek op een nieuwe manier te beleven. Het werk brengt erfgoed, natuur en hedendaagse kunst op een poëtische manier samen.”
​
​- Caroline Gennez, Vlaams minister van Welzijn en Armoedebestrijding, Cultuur en Gelijke Kansen

"Op dit kruispunt van weg en groen, tussen het Kasteel van Gaasbeek en Groenenberg - waar bezoekers even halthouden - ontstaat met Collana een plek van ontmoeting, van vertraging, van aandacht. Collana nodigt uit om te zitten, te voelen, te delen. Koude steen wordt warm waar mensen samenkomen."
​​
​- Isabel Lowyck, directeur Kasteel van Gaasbeek

Minister Caroline Gennez, Isabel Lowyck en Kris Martin, foto Vincent PeetermansInhuldiging 'Collana' van Kris Martin, aan het Entreegebouw van het Kasteel van Gaasbeek, foto Vincent Peetermans

Inhuldiging 'Collana' van Kris Martin, aan het Entreegebouw van het Kasteel van Gaasbeek, foto Vincent PeetermansInhuldiging 'Collana' van Kris Martin, aan het Entreegebouw van het Kasteel van Gaasbeek, foto Vincent PeetermansInhuldiging 'Collana' van Kris Martin, aan het Entreegebouw van het Kasteel van Gaasbeek, foto Vincent Peetermans

Inhuldiging 'Collana' van Kris Martin, aan het Entreegebouw van het Kasteel van Gaasbeek, foto Vincent PeetermansInhuldiging 'Collana' van Kris Martin, aan het Entreegebouw van het Kasteel van Gaasbeek, foto Vincent Peetermans

Inhuldiging 'Collana' van Kris Martin, aan het Entreegebouw van het Kasteel van Gaasbeek, foto Vincent PeetermansInhuldiging 'Collana' van Kris Martin, aan het Entreegebouw van het Kasteel van Gaasbeek, foto Vincent Peetermans

Biografie / Kris Martin

Kris Martin (°1972, Kortrijk, België) is een conceptuele kunstenaar die doorheen verschillende media (sculpturen, tekeningen, fotografie, performances, ...) fundamentele aspecten van de menselijke conditie bevraagt, waarbij thema’s als vergankelijkheid, geloof en geschiedenis centraal staan. Gebruikmakend van de artistieke strategie van de ready made en in een surrealistische en minimalistische traditie transformeert hij bestaande objecten of literaire, religieuze of (kunst)historische iconen met minimale ingrepen tot nieuwe poëtische gebaren. Zijn oeuvre is doordrongen van contemplatie, humor en schoonheid en gaat vaak in dialoog met de openbare ruimte zoals Altar (2014) op het strand van Oostende of de mozaïeken Creation (2024) in de tuin van Abby in Kortrijk. Hij stelt veelvuldig tentoon in binnen- en buitenland en had solotentoonstellingen in o.a. het S.M.A.K. (BE), Kunstmuseum Bonn (DE), Aargauer Kunsthaus, Aarau (CH), Kunsthistorisches Museum Wenen (AU), the Wattis Institute for Contemporary Arts, San Francisco (USA) en MoMA P.S.1 in New York (USA). Hij woont en werkt in Mullem.

Kunst in Opdracht

Dit werk werd gerealiseerd in kader van Kunst in Opdracht. Het Departement Cultuur, Jeugd en Media zet met dit platform in op het verbinden van het professionele kunstenveld met de stakeholders uit de (publieke en private) opdrachtcontext en de (semi-)publieke ruimte door het initiëren, stimuleren en coördineren van een kennisnetwerk. Kunstenaars worden via openbare opdrachten uitgenodigd om een bijdrage te leveren aan het publieke cultuurpatrimonium. Meestal gaat get om een contextspecifiek of situationeel kunstwerk dat die context of situatie bevraagt, ermee interageert en er onlosmakelijk mee verbonden is.

Dank

Met veel dank aan Kris Martin, Het Departement Cultuur Jeugd en Media, Het Facilitair Bedrijf, Ann Geeraerts en het kasteelteam.